ถ้าอยู่อัตรา TOU ตัวเลขทุกช่องของประเภท 3, 4 และ 5 เท่ากันหมด และค่าพลังงานของแถวที่ไม่ใช่ TOU ก็เท่ากันทุกประเภท สิ่งที่ต่างกันจริงมีสองอย่าง หนึ่งคือค่าความต้องการพลังไฟฟ้าเฉพาะแถวที่ไม่ใช่ TOU (ประเภท 3 อัตราปกติเป็นค่าเดียว ประเภท 4 TOD แยกตามช่วงของวัน ประเภท 5 ที่ยังไม่ติดมิเตอร์ TOU เป็นอีกค่า) สองคือแบบอัตราที่มีให้เลือก โดยอัตราปกติและ TOD เปิดให้เฉพาะผู้ใช้ไฟเดิม รายใหม่เข้า TOU
ตัวเลขอัตราทุกช่องในบทนี้เป็นอัตราฐานจากประกาศอัตราค่าไฟฟ้าธุรกิจของ กฟภ. งวดค่าไฟ ก.ย. 2569 ครบทั้งชั้นแรงดันสูง กลาง และต่ำ ส่วน Ft เป็นรายการที่ประกาศแยกและอยู่นอกตารางนี้ (Ft คืออะไร)
| ประเภท | แบบอัตราหลัก (รายใหม่เข้าแบบนี้) | แบบอัตราอีกแบบ | ใครใช้แบบอีกแบบได้ |
|---|---|---|---|
| ประเภท 3 (ขนาดกลาง) | TOU (3.2) | อัตราปกติ (3.1) | ผู้ใช้ไฟเดิมเท่านั้น |
| ประเภท 4 (ขนาดใหญ่) | TOU (4.2) | TOD (4.1) | ผู้ใช้ไฟเดิมเท่านั้น |
| ประเภท 5 (โรงแรม/ให้เช่าพักอาศัย) | TOU | อัตราที่ยังไม่ติดมิเตอร์ TOU | ชั่วคราว จนกว่าจะติดมิเตอร์ TOU |
ประเภท 3, 4, 5 ต่างกันตรงไหน และเหมือนกันตรงไหน?
ทั้งสามประเภทใช้ค่าพลังงานชุดเดียวกันในแถวชนิดเดียวกัน ที่ต่างคือค่าความต้องการพลังไฟฟ้าเฉพาะแถวที่ไม่ใช่ TOU กับแบบอัตราที่แต่ละประเภทมีให้เลือก
ก่อนเทียบตาราง ขอทวนประเภทสั้น ๆ ประโยคเดียว: ประเภท 3 คือกิจการขนาดกลาง ประเภท 4 คือกิจการขนาดใหญ่ (เกณฑ์ความต้องการพลังไฟฟ้าและหน่วยที่ใช้ของสองประเภทนี้อยู่ในบท ค่าไฟโรงงานหน่วยละกี่บาท) ส่วนประเภท 5 คือโรงแรมหรือกิจการให้เช่าพักอาศัย
เมื่อรู้ประเภทแล้ว คำถามถัดมาคือประเภทของคุณมีตารางให้เปิดกี่ตาราง ประเภท 3 มีสองแบบคือ อัตราปกติ (3.1) และ TOU (3.2) ประเภท 4 มีสองแบบคือ TOD (4.1) และ TOU (4.2) ส่วนประเภท 5 มีแบบเดียวคือ TOU ซึ่งใช้กับผู้ใช้ไฟประเภท 5 ทุกราย รายที่ยังไม่ได้ติดมิเตอร์ TOU จะถูกคิดด้วยอัตราที่ไม่ใช่ TOU ไปก่อนชั่วคราวจนกว่าจะติดมิเตอร์
แต่ไม่ใช่ทุกคนเลือกได้ทั้งสองแบบ อัตราปกติ (3.1) และ TOD (4.1) มีไว้เฉพาะผู้ใช้ไฟเดิม คือรายของ กฟภ. ที่ใช้อัตรานี้อยู่ก่อนค่าไฟประจำเดือน พ.ย. 2558 และรายของ กฟน. ที่ใช้ไฟอยู่ก่อน ต.ค. 2543 ส่วนผู้ใช้ไฟรายใหม่ทุกประเภทเข้า TOU ผู้ใช้ไฟเดิมที่อยากย้ายจากอัตราปกติหรือ TOD เข้า TOU ทำได้ แต่ย้ายแล้วกลับไม่ได้ และการย้ายมีเงื่อนไขค่าใช้จ่ายที่ต้องชำระก่อน
ส่วนที่คนเปิดตารางแล้วสับสนที่สุดคือ ตัวเลขดูเหมือนกันไปหมด นั่นเป็นเพราะค่าพลังงาน (เงินที่คิดตามจำนวนหน่วยที่ใช้) ของแถวชนิดเดียวกันเท่ากันทุกประเภท และถ้าอยู่ TOU ทั้งค่าพลังงานและค่าความต้องการพลังไฟฟ้าก็เป็นตัวเลขชุดเดียวกันทั้งประเภท 3, 4 และ 5 ที่ต่างกันจริงเหลือสองอย่าง อย่างแรกคือค่าความต้องการพลังไฟฟ้าเฉพาะแถวที่ไม่ใช่ TOU: ประเภท 3 อัตราปกติเป็นค่าเดียวทั้งเดือน ประเภท 4 TOD แยกเป็นช่วงของวัน ประเภท 5 ที่ยังไม่ติดมิเตอร์ TOU เป็นอีกค่าหนึ่ง อย่างที่สองคือแบบอัตราที่มีให้เลือกตามที่เล่าไปข้างบน ตารางในหัวข้อถัดไปวางให้เห็นทั้งหมดในที่เดียว
- ค่าพลังงาน
- เงินส่วนที่คิดตามจำนวนหน่วยไฟฟ้าที่ใช้ไปในรอบเดือน ยิ่งใช้หน่วยมากยิ่งจ่ายมาก
- ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า
- เงินส่วนที่คิดตามกำลังไฟสูงสุดที่โรงงานดึงจากระบบในรอบเดือน คิดเป็นต่อกิโลวัตต์ ไม่ขึ้นกับว่าใช้กี่หน่วย
- TOU
- แบบอัตราที่คิดราคาค่าพลังงานต่อหน่วยต่างกันตามช่วงเวลาของวัน แบ่งเป็นช่วง On Peak และ Off Peak
- TOD
- แบบอัตราของกิจการขนาดใหญ่ที่คิดค่าความต้องการพลังไฟฟ้าต่างกันตามช่วงของวัน (On Peak · Partial Peak · Off Peak) ส่วนค่าพลังงานคิดราคาเดียวทุกช่วงเวลา
ตารางอัตราของทั้งสามประเภท ทุกชั้นแรงดัน
เลือกแถวจากประเภทและแบบอัตราของคุณ เลือกคอลัมน์จากชั้นแรงดันที่การไฟฟ้ากำหนดให้ ช่องที่ตัดกันคืออัตราฐานของคุณ
ตารางนี้วางทุกแบบอัตราของประเภท 3, 4 และ 5 ไว้ด้วยกัน แถวบอกว่าเป็นประเภทไหน แบบอัตราไหน และเป็นค่าพลังงานหรือค่าความต้องการพลังไฟฟ้า คอลัมน์บอกชั้นแรงดัน การใช้ตารางจึงมีสองขั้น: หาแถวของตัวเองก่อน แล้วเลื่อนไปคอลัมน์ชั้นแรงดันของตัวเอง
เรื่องชั้นแรงดันมีข้อควรรู้ประโยคเดียว คือขอบเขตกิโลโวลต์ที่ใช้แยกชั้นแรงดันกลางกับชั้นแรงดันต่ำของ กฟภ. และ กฟน. ไม่เท่ากัน ให้ดูชั้นแรงดันตามที่การไฟฟ้าของคุณกำหนดให้ ไม่ต้องเทียบข้ามการไฟฟ้า (รายละเอียดอยู่ในบท PEA vs MEA)
ก่อนอ่านแถวค่าความต้องการพลังไฟฟ้า ต้องรู้ฐานที่ใช้วัดก่อน: อัตราปกติคิดจากค่าสูงสุดของทั้งเดือน อัตรา TOU คิดเฉพาะค่าสูงสุดในช่วง On Peak ส่วน TOD แยกตามช่วงเวลาของตัวเอง (กลไกเต็ม ๆ อยู่ในบท ค่าความต้องการพลังไฟฟ้าคืออะไร คิดจากอะไร) ตัวเลขต่อกิโลวัตต์ในแถวต่าง ๆ จึงไม่ได้คูณกับตัวตั้งเดียวกันเสมอ
| รายการ | ชั้นแรงดันสูง | ชั้นแรงดันกลาง | ชั้นแรงดันต่ำ |
|---|---|---|---|
| ประเภท 3 อัตราปกติ (3.1) · ค่าพลังงาน | 3.1097 บาท/หน่วย | 3.1471 บาท/หน่วย | 3.1751 บาท/หน่วย |
| ประเภท 3 อัตราปกติ (3.1) · ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า | 175.70 บาท/kW | 196.26 บาท/kW | 221.50 บาท/kW |
| ประเภท 3 TOU (3.2) · ค่าพลังงาน On Peak | 4.1025 บาท/หน่วย | 4.1839 บาท/หน่วย | 4.3297 บาท/หน่วย |
| ประเภท 3 TOU (3.2) · ค่าพลังงาน Off Peak | 2.5849 บาท/หน่วย | 2.6037 บาท/หน่วย | 2.6369 บาท/หน่วย |
| ประเภท 3 TOU (3.2) · ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า On Peak | 74.14 บาท/kW | 132.93 บาท/kW | 210.00 บาท/kW |
| ประเภท 4 TOD (4.1) · ค่าพลังงาน ทุกช่วงเวลา | 3.1097 บาท/หน่วย | 3.1471 บาท/หน่วย | 3.1751 บาท/หน่วย |
| ประเภท 4 TOD (4.1) · ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า On Peak | 224.30 บาท/kW | 285.05 บาท/kW | 332.71 บาท/kW |
| ประเภท 4 TOD (4.1) · ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า Partial Peak | 29.91 บาท/kW | 58.88 บาท/kW | 68.22 บาท/kW |
| ประเภท 4 TOD (4.1) · ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า Off Peak | ไม่คิด | ไม่คิด | ไม่คิด |
| ประเภท 4 TOU (4.2) · ค่าพลังงาน On Peak | 4.1025 บาท/หน่วย | 4.1839 บาท/หน่วย | 4.3297 บาท/หน่วย |
| ประเภท 4 TOU (4.2) · ค่าพลังงาน Off Peak | 2.5849 บาท/หน่วย | 2.6037 บาท/หน่วย | 2.6369 บาท/หน่วย |
| ประเภท 4 TOU (4.2) · ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า On Peak | 74.14 บาท/kW | 132.93 บาท/kW | 210.00 บาท/kW |
| ประเภท 5 TOU · ค่าพลังงาน On Peak | 4.1025 บาท/หน่วย | 4.1839 บาท/หน่วย | 4.3297 บาท/หน่วย |
| ประเภท 5 TOU · ค่าพลังงาน Off Peak | 2.5849 บาท/หน่วย | 2.6037 บาท/หน่วย | 2.6369 บาท/หน่วย |
| ประเภท 5 TOU · ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า On Peak | 74.14 บาท/kW | 132.93 บาท/kW | 210.00 บาท/kW |
| ประเภท 5 ยังไม่ติดมิเตอร์ TOU · ค่าพลังงาน | 3.1097 บาท/หน่วย | 3.1471 บาท/หน่วย | 3.1751 บาท/หน่วย |
| ประเภท 5 ยังไม่ติดมิเตอร์ TOU · ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า | 220.56 บาท/kW | 256.07 บาท/kW | 276.64 บาท/kW |
ลองไล่สายตาลงตามคอลัมน์เดียวจะเห็นสิ่งที่ตารางบอกเอง: แถว TOU ของประเภท 3 (3.2) ประเภท 4 (4.2) และประเภท 5 TOU เป็นตัวเลขชุดเดียวกันทุกชั้นแรงดัน ทั้งค่าพลังงาน On Peak ค่าพลังงาน Off Peak และค่าความต้องการพลังไฟฟ้า On Peak นั่นหมายความว่าถ้าโรงงานหรือโรงแรมของคุณอยู่ TOU ประเภทไหนก็เปิดตารางได้แถวเดียวกัน ตัวเลขไม่เปลี่ยนตามประเภท
ค่าพลังงานของแถวที่ไม่ใช่ TOU ก็เท่ากันข้ามประเภทเช่นกัน คืออัตราปกติของประเภท 3 ค่าพลังงานทุกช่วงเวลาของ TOD ประเภท 4 และค่าพลังงานของประเภท 5 ที่ยังไม่ติดมิเตอร์ TOU เป็นตัวเลขเดียวกันในชั้นแรงดันเดียวกัน ที่ต่างกันจริงจึงเหลือแถวค่าความต้องการพลังไฟฟ้าของแถวที่ไม่ใช่ TOU: ประเภท 3 อัตราปกติเป็นค่าเดียว ประเภท 4 TOD แยกเป็น On Peak กับ Partial Peak และไม่คิดช่วง Off Peak ส่วนประเภท 5 ที่ยังไม่ติดมิเตอร์ TOU เป็นค่าของตัวเองอีกค่า ถ้าคุณอยู่แถวใดแถวหนึ่งในกลุ่มนี้ จึงต้องดูประเภทของตัวเองให้ถูกก่อนอ่านตัวเลข
ตัวเลขทุกช่องเป็นอัตราฐานตามแถว ยังไม่รวมกรณีที่ กฟภ. บวกเพิ่มเมื่อมิเตอร์ติดอยู่ฝั่งแรงต่ำของหม้อแปลงของผู้ใช้ไฟเอง ซึ่งอยู่ในบท ค่าไฟโรงงานหน่วยละกี่บาท
สังเกตว่าแถวประเภท 5 ในตารางนี้ไม่มีเลขรหัสย่อยกำกับ นั่นตั้งใจ เพราะ กฟภ. และ กฟน. ใช้เลขสลับกัน: ประกาศของ กฟภ. ให้ 5.1 เป็น TOU และ 5.2 เป็นอัตราสำหรับรายที่ยังไม่ติดมิเตอร์ TOU ส่วนของ กฟน. ให้ 5.2 เป็น TOU และ 5.1 เป็นอัตราที่ยังไม่ติดมิเตอร์ TOU ขณะที่ตัวเลขอัตราเท่ากันทุกตัว ถ้าคุณดูแลโรงแรมหรือกิจการให้เช่าพักอาศัยที่มีสาขาทั้งสองพื้นที่ ให้เทียบด้วยชนิดอัตรา (TOU หรือยังไม่ติดมิเตอร์ TOU) ไม่ใช่เทียบด้วยเลขรหัส แม้แต่เครื่องคำนวณบนเว็บของ กฟภ. เองยังใช้เลขสลับกับประกาศของ กฟภ.
✗ รหัส 5.1 กับ 5.2 หมายถึงอัตราแบบเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นของ กฟภ. หรือ กฟน.
✓ เลขสลับกัน: กฟภ. ใช้ 5.1 = TOU และ 5.2 = ยังไม่ติดมิเตอร์ TOU ส่วน กฟน. ใช้ 5.2 = TOU และ 5.1 = ยังไม่ติดมิเตอร์ TOU ตัวเลขอัตราเท่ากันทุกตัว จึงให้เทียบด้วยชนิดอัตรา ไม่ใช่เลขรหัส
TOD ของประเภท 4 ต่างจาก TOU อย่างไร?
TOD คิดค่าพลังงานราคาเดียวทั้งวัน แต่คิดค่าความต้องการพลังไฟฟ้าต่างกันตามช่วงของวัน ส่วน TOU กลับกันคือค่าพลังงานสองราคาตามช่วงเวลา
จากตารางจะเห็นว่า TOD (4.1) เป็นแถวที่หน้าตาไม่เหมือนใคร ค่าพลังงานมีราคาเดียวใช้ทุกช่วงเวลา แต่ค่าความต้องการพลังไฟฟ้าแยกเป็นช่วง On Peak กับ Partial Peak และไม่คิดในช่วง Off Peak นี่คือสิ่งที่ทำให้ TOD ต่างจาก TOU ไม่ใช่เรื่องราคาต่อหน่วยที่เปลี่ยนตามเวลา แต่เป็นเรื่องว่ากำลังไฟสูงสุดที่คุณดึงในช่วงไหนของวันจะถูกคิดเงินหรือไม่
นาฬิกาของอัตรา TOD เป็นแบบเดียวกันทุกวันไม่แยกวันหยุด: ช่วง On Peak คือ 18.30 น. ถึง 21.30 น. คิดค่าความต้องการพลังไฟฟ้าตามค่าสูงสุดในช่วงนี้ ช่วง Partial Peak คือ 08.00 น. ถึง 18.30 น. คิดค่าความต้องการพลังไฟฟ้าเฉพาะส่วนที่เกินค่าช่วง On Peak และช่วง Off Peak ที่เหลือคือ 21.30 น. ถึง 08.00 น. ไม่คิดค่าความต้องการพลังไฟฟ้าเลย
ความหมายในทางปฏิบัติสำหรับคนที่อยู่ TOD คือ แถวค่าความต้องการพลังไฟฟ้าสองแถวในตารางไม่ได้ถูกคิดพร้อมกันเสมอ แถว Partial Peak จะมีผลก็ต่อเมื่อกำลังไฟสูงสุดช่วงกลางวันของคุณสูงกว่ากำลังไฟสูงสุดช่วง On Peak และถ้าโรงงานเดินเครื่องหนักเฉพาะช่วงที่อยู่ใน Off Peak กำลังไฟสูงสุดในช่วงนั้นจะไม่ถูกคิดเป็นค่าความต้องการพลังไฟฟ้า
ส่วน TOU มีช่วง On Peak และ Off Peak ของตัวเองซึ่งไม่ใช่นาฬิกาเดียวกับ TOD และมีเรื่องวันทำงานกับวันหยุดเข้ามาเกี่ยว ดูช่วงเวลาได้ในบท TOU On-Peak / Off-Peak คือช่วงเวลาไหน
TOU เหมือนค่าโดยสารที่แพงขึ้นช่วงเร่งด่วนและถูกลงช่วงอื่น คือราคาต่อหน่วยเปลี่ยนตามเวลา ส่วน TOD เหมือนค่าจองพื้นที่ที่ราคาต่อหน่วยเท่ากันตลอด แต่ค่าจองกำลังไฟคิดเต็มในช่วงหนึ่งของวัน คิดเฉพาะส่วนที่เกินในอีกช่วง และไม่คิดเลยในช่วงที่เหลือ
TOD (ประเภท 4 · 4.1)
- ค่าพลังงานราคาเดียว ใช้ทุกช่วงเวลา
- ค่าความต้องการพลังไฟฟ้าแยกช่วง: On Peak คิดตามค่าสูงสุดในช่วง · Partial Peak คิดเฉพาะส่วนที่เกินค่าช่วง On Peak · Off Peak ไม่คิด
- นาฬิกาแบบเดียวกันทุกวัน ไม่แยกวันหยุด
- มีเฉพาะประเภท 4 และเฉพาะผู้ใช้ไฟเดิม
TOU (3.2 · 4.2 · ประเภท 5)
- ค่าพลังงานสองราคา แยก On Peak กับ Off Peak
- ค่าความต้องการพลังไฟฟ้ามีแถว On Peak แถวเดียว
- ช่วงเวลาแยกวันทำงานกับวันหยุด (ดูบท TOU)
- มีทุกประเภท และเป็นแบบที่ผู้ใช้ไฟรายใหม่เข้า
จะถูกย้ายประเภทเมื่อไร และย้ายกลับได้ไหม?
ประเภท 3 ขึ้นเป็นประเภท 4 เมื่อถึงเส้นขนาดใหญ่ แต่ประเภท 4 ไม่ลงกลับมาประเภท 3 แม้ใช้ไฟน้อยลง
กติกาที่ควรรู้ก่อนขยายกำลังผลิตคือเส้นขึ้น ประเภท 3 จะถูกย้ายเข้าประเภท 4 (ขนาดใหญ่) เมื่อความต้องการพลังไฟฟ้าถึง 1,000 kW ขึ้นไป หรือปริมาณการใช้ไฟคิดเป็นหน่วยต่อเดือนเฉลี่ยสามเดือนเกิน 250,000 หน่วย/เดือน สำหรับ กฟน. ระบุชัดว่าเข้าอัตรา 4.2 ตั้งแต่เดือนถัดจากที่ติดมิเตอร์ TOU ส่วน กฟภ. เป็นไปตามนิยามของประเภท การย้ายนี้ไม่ได้ขอ แต่เกิดจากตัวเลขการใช้ไฟของคุณเอง รู้เส้นนี้ล่วงหน้าจึงช่วยให้เปิดตารางประเภท 4 ดูได้ก่อนว่าแถวค่าความต้องการพลังไฟฟ้าจะเปลี่ยนหน้าตาไปอย่างไร
เส้นลงไม่สมมาตรกับเส้นขึ้น สำหรับ กฟภ. เดือนใดที่กิจการประเภท 4 มีความต้องการพลังไฟฟ้าไม่ถึงเส้นขนาดใหญ่ หรือใช้ไฟไม่เกินเพดานหน่วยต่อเดือนของประเภท 3 ค่าไฟยังคงคิดตามอัตราประเภท 4 ต่อไป ไม่มีทางลงกลับประเภท 3 ส่วนประกาศของ กฟน. ไม่มีถ้อยคำข้อนี้ระบุไว้ตรง ๆ มีเฉพาะข้อเรื่องการลงไปประเภท 2
ทางลงเดียวที่มีคือลงไปประเภท 2 เมื่อความต้องการพลังไฟฟ้าต่ำกว่าเกณฑ์ขนาดเล็กติดต่อกันครบระยะเวลาที่ประกาศกำหนด ซึ่งระหว่างนั้นยังคิดอัตราเดิม (เงื่อนไขอยู่ในบท ค่าไฟโรงงานหน่วยละกี่บาท) ดังนั้นสำหรับโรงงานประเภท 4 การลดการใช้ไฟลงมาระดับประเภท 3 ไม่ได้ทำให้ตารางที่ใช้เปลี่ยน แถวค่าความต้องการพลังไฟฟ้าที่คุณต้องเปิดดูยังเป็นแถวของประเภท 4 เหมือนเดิม
อยากรู้ว่าแบบไหนเหมาะกับโรงงานคุณ?
ส่งบิลค่าไฟให้วิศวกรดูได้ทาง LINE @winstar.solar
