เปลี่ยนได้ แต่ต้องดูสามอย่างก่อน หนึ่ง ถอยกลับได้ไหม: ประเภท 2 ใช้ TOU ครบระยะที่กำหนดแล้วขอกลับอัตราปกติได้ ส่วนผู้ใช้เดิมประเภท 3 และ 4 ย้ายไป TOU แล้วกลับอัตราเดิมไม่ได้ ทั้ง กฟภ. และ กฟน. สอง ค่าเปลี่ยนเป็นเงินจ่ายครั้งเดียว ต่างกันตามการไฟฟ้าและชนิดมิเตอร์ ต้องยืนยันจำนวนกับการไฟฟ้าของพื้นที่คุณ สาม บิลจะถูกลงหรือแพงขึ้น ขึ้นกับว่าหน่วยไฟและการดึงไฟสูงสุดของโรงงานตกอยู่ช่วง On Peak หรือ Off Peak มากกว่ากัน

อัตราค่าพลังงานและค่าความต้องการพลังไฟฟ้าในบทนี้เป็นตัวเลขชั้นแรงดันต่ำของ กฟภ. งวดค่าไฟ ก.ย. 2569 เฉพาะสองบรรทัดนี้ ยังไม่รวม Ft VAT และรายการอื่นในบิล ส่วนค่าเปลี่ยนเป็น TOU ของ กฟภ. ไม่รวม VAT และของ กฟน. รวม VAT แล้ว

ประเภทที่คุณอยู่ตอนนี้ย้ายไป TOUขอกลับอัตราเดิม
ประเภท 2 อัตราปกติ (2.1)ได้ เป็นอัตราเลือกได้ เมื่อใช้ครบระยะที่กำหนด
ประเภท 3 ผู้ใช้เดิม อัตราปกติ (3.1)ได้ไม่ได้ ทั้งสองการไฟฟ้า
ประเภท 4 ผู้ใช้เดิม TOD (4.1)ได้ไม่ได้ ทั้งสองการไฟฟ้า

ย้ายไป TOU แล้วขอกลับอัตราเดิมได้ไหม?

ประเภท 2 ลองได้และถอยกลับได้เมื่อใช้ครบระยะที่กำหนด ส่วนผู้ใช้เดิมประเภท 3 และ 4 ย้ายแล้วกลับไม่ได้ จึงเป็นการตัดสินใจครั้งเดียว

ก่อนจะถามว่าคุ้มไหม ต้องรู้ก่อนว่าประตูที่กำลังจะเดินผ่านปิดตามหลังหรือเปล่า เพราะกติกาการย้ายอัตราไม่เหมือนกันระหว่างกิจการขนาดเล็กกับกิจการขนาดกลาง–ใหญ่ ประเภทของคุณดูจากความต้องการพลังไฟฟ้าสูงสุด (ดูวิธีแยกประเภทใน ค่าไฟโรงงานหน่วยละกี่บาท ทำไมแต่ละโรงงานไม่เท่ากัน)

สำหรับประเภท 2 (กิจการขนาดเล็ก) อัตรา TOU หรือ 2.2 เป็นอัตราเลือก ใช้ครบระยะที่กำหนดแล้วขอกลับมาอัตราปกติ 2.1 ได้ ระยะขั้นต่ำนี้เป็นเงื่อนไขของการขอกลับ ไม่ได้แปลว่าใช้ถึงจุดนั้นแล้วจะคุ้ม สำหรับผู้ใช้ไฟ กฟน. ต้องแจ้งความประสงค์กับการไฟฟ้านครหลวงก่อนเลือกใช้อัตรา 2.2 ผลกับคุณคือ ประเภท 2 ลองได้ ดูบิลจริงสักระยะ แล้วค่อยตัดสินว่าจะอยู่ต่อหรือถอยกลับ

สำหรับผู้ใช้เดิมประเภท 3 ที่อยู่อัตราปกติ (3.1) และประเภท 4 ที่อยู่ TOD (4.1) เรื่องต่างออกไป ย้ายไป TOU (3.2 หรือ 4.2) ได้ แต่เมื่อเลือกแล้วจะกลับอัตราเดิมไม่ได้ ทั้ง กฟภ. และ กฟน. ถ้อยคำของ กฟภ. คือ “อัตราประเภทที่ 3.2 ได้ โดยต้องชำระค่าใช้จ่ายตามที่การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคกำหนด ทั้งนี้ เมื่อเลือกใช้แล้วจะกลับไปใช้อัตราประเภทที่ 3.1 ไม่ได้” ส่วนถ้อยคำของ กฟน. คือ “3. ผู้ใช้ไฟฟ้าในอัตราข้อ 3.1 สามารถเลือกใช้อัตราข้อ 3.2 ได้ โดยจะต้องแจ้งความประสงค์กับการไฟฟ้านครหลวง” พูดง่าย ๆ คือ ย้ายได้ มีค่าใช้จ่าย และไม่มีปุ่มย้อนกลับ

ผลกับคุณถ้าเป็นผู้ใช้เดิมประเภท 3/4: นี่เป็นการตัดสินใจครั้งเดียว ต้องคิดให้จบก่อนยื่น ทั้งเรื่องค่าพลังงานสองช่วง ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า และค่าเปลี่ยนที่ต้องจ่าย ซึ่งสามหัวข้อถัดไปจะพาไปดูทีละบรรทัด

TOU
อัตราค่าไฟแบบคิดตามช่วงเวลาที่ใช้ ย่อจาก Time of Use ค่าพลังงานไม่ได้มีราคาเดียวทั้งวัน
อัตราปกติ
อัตราค่าไฟแบบเดิมที่คิดค่าพลังงานราคาเดียวกันไม่ว่าจะใช้ไฟช่วงไหนของวัน (ประเภท 2 เป็นขั้นบันไดตามจำนวนหน่วย)
TOD
อัตราแบบเดิมของกิจการขนาดใหญ่ที่ค่าพลังงานราคาเดียว แต่ค่าความต้องการพลังไฟฟ้าแยกคิดตามช่วงเวลา

ค่าพลังงานของ TOU ถูกกว่าอัตราปกติจริงหรือ

ไม่เสมอไป ช่วง On Peak ของ TOU แพงกว่าอัตราปกติ ช่วง Off Peak ถูกกว่า บิลจะถูกลงหรือแพงขึ้นจึงขึ้นกับว่าหน่วยที่โรงงานใช้ตกอยู่ช่วงไหนมากกว่ากัน

TOU แบ่งราคาค่าพลังงานตามช่วง On Peak กับ Off Peak และวันหยุดนับเป็น Off Peak (ช่วงเวลาตามนาฬิกาอยู่ใน TOU On-Peak / Off-Peak คือช่วงเวลาไหน) ส่วนอัตราปกติคิดราคาเดียวไม่สนว่าใช้ตอนไหน คำว่า “TOU ถูกกว่า” จึงจริงแค่ครึ่งเดียว คือจริงเฉพาะหน่วยที่ใช้ในช่วง Off Peak

ลองดูตัวเลขของกิจการขนาดกลาง (ประเภท 3) ชั้นแรงดันต่ำ: ค่าพลังงานอัตราปกติอยู่ที่ 3.1751 บาท/หน่วย ขณะที่ TOU คิดช่วง On Peak ที่ 4.3297 บาท/หน่วย และช่วง Off Peak ที่ 2.6369 บาท/หน่วย จะเห็นว่าราคาของ TOU กางออกเป็นสองฝั่ง ฝั่งหนึ่งสูงกว่าอัตราปกติ อีกฝั่งต่ำกว่า หน่วยทุกหน่วยที่คุณใช้จะถูกจัดเข้าฝั่งใดฝั่งหนึ่งตามเวลาที่ใช้ ตัวเลขชุดนี้ของประเภท 3 ชั้นแรงดันต่ำ กฟน. ใช้ค่าเดียวกัน

กิจการขนาดเล็ก (ประเภท 2) ก็เป็นทิศทางเดียวกัน ต่างตรงที่อัตราปกติของประเภท 2 เป็นขั้นบันได ยิ่งใช้มากขั้นหลังราคาต่อหน่วยยิ่งสูงขึ้น ส่วน TOU ไม่มีขั้น แต่แยกราคาตามช่วงเวลา ตารางด้านล่างวางคู่ให้เทียบเป็นคู่ ๆ ว่าช่วง On Peak สูงกว่าทุกขั้นของอัตราปกติ และช่วง Off Peak ต่ำกว่าขั้นแรก

ขนาดกิจการแบบอัตราและช่วงค่าพลังงาน ชั้นแรงดันต่ำ กฟภ. งวด ก.ย. 2569
ขนาดเล็ก (ประเภท 2)อัตราปกติ หน่วยแรก ไม่เกิน 150 หน่วย/เดือนอัตราปกติ หน่วยแรก · 3.2484 บาท/หน่วย
ขนาดเล็ก (ประเภท 2)อัตราปกติ หน่วยต่อไป จนถึง 400 หน่วย/เดือนอัตราปกติ หน่วยต่อไป · 4.2218 บาท/หน่วย
ขนาดเล็ก (ประเภท 2)อัตราปกติ ส่วนที่เกินจากขั้นที่สองเป็นต้นไป4.4217 บาท/หน่วย
ขนาดเล็ก (ประเภท 2)TOU ช่วง On Peak5.7982 บาท/หน่วย
ขนาดเล็ก (ประเภท 2)TOU ช่วง Off Peak2.6369 บาท/หน่วย
ขนาดกลาง (ประเภท 3)อัตราปกติ ทุกหน่วย3.1751 บาท/หน่วย
ขนาดกลาง (ประเภท 3)TOU ช่วง On Peak4.3297 บาท/หน่วย
ขนาดกลาง (ประเภท 3)TOU ช่วง Off Peak2.6369 บาท/หน่วย

วิธีอ่านตาราง: อย่าเทียบแค่ราคาถูกสุดกับราคาเดิม ให้เทียบเป็นคู่ คือ อัตราปกติกับ On Peak หนึ่งคู่ และอัตราปกติกับ Off Peak อีกคู่ แล้วถามตัวเองว่าหน่วยไฟของโรงงานไปกองอยู่คู่ไหนมากกว่ากัน บทนี้ไม่ได้คำนวณให้ว่าต้องมีหน่วย Off Peak เท่าไรจึงเปลี่ยนแล้วถูกลง เพราะคำตอบขึ้นกับรูปแบบการเดินเครื่องของแต่ละโรงงาน

ค่าพลังงานต่อหน่วย ชั้นแรงดันต่ำ กิจการขนาดกลาง (ประเภท 3) — อัตราปกติเทียบ TOU ช่วง On Peak และ Off Peak

อัตราปกติTOU ช่วง On PeakTOU ช่วง Off Peakแบบอัตราและช่วงเวลา01234บาทต่อหน่วย3.17514.32972.6369
ราคาของ TOU กางออกเป็นสองฝั่ง ช่วง On Peak สูงกว่าอัตราปกติ ช่วง Off Peak ต่ำกว่า บิลจะถูกลงหรือแพงขึ้นจึงขึ้นกับว่าหน่วยที่ใช้ตกอยู่ฝั่งไหนมากกว่า ภาพนี้อ้าง: ค่าพลังงาน TOU ช่วง On Peak สูงกว่าอัตราปกติ และช่วง Off Peak ต่ำกว่าอัตราปกติ สำหรับกิจการขนาดกลางชั้นแรงดันต่ำ

คล้ายค่าทางด่วนสองแบบ แบบแรกเหมาราคาเดียวทุกชั่วโมง แบบที่สองชั่วโมงเร่งด่วนแพงกว่าราคาเหมา แต่นอกชั่วโมงเร่งด่วนถูกกว่า แบบไหนจ่ายน้อยกว่าไม่ได้อยู่ที่ป้ายราคา แต่อยู่ที่คุณขึ้นทางด่วนตอนไหน

โรงงานที่หน่วยไฟตกอยู่ช่วง On Peak เป็นหลัก

  • หน่วยส่วนนั้นถูกคิดด้วยราคา On Peak ของ TOU ซึ่งสูงกว่าอัตราปกติ
  • ย้ายไป TOU แล้วค่าพลังงานส่วนนี้แพงขึ้น ไม่ใช่ถูกลง
  • ถ้าเป็นประเภท 3/4 ยังต้องดูค่าความต้องการพลังไฟฟ้าประกอบในหัวข้อถัดไป

โรงงานที่หน่วยไฟตกอยู่ช่วง Off Peak เป็นหลัก

  • หน่วยส่วนนั้นถูกคิดด้วยราคา Off Peak ของ TOU ซึ่งต่ำกว่าอัตราปกติ
  • หน่วยที่ยังใช้ในช่วง On Peak ยังคงถูกคิดในราคาที่สูงกว่าอัตราปกติเช่นเดิม
  • ยิ่งสัดส่วนหน่วย Off Peak สูง ส่วนที่ได้ราคาต่ำกว่าก็ยิ่งมาก

อยากรู้ว่าแบบไหนเหมาะกับโรงงานคุณ?

ส่งบิลค่าไฟให้วิศวกรดูได้ทาง LINE @winstar.solar

ประเภท 3 และ 4 ต้องดูค่าความต้องการพลังไฟฟ้าอีกบรรทัด

บิลของประเภท 3 และ 4 มีค่าความต้องการพลังไฟฟ้าเพิ่มจากค่าพลังงาน และ TOU คิดบรรทัดนี้เฉพาะช่วง On Peak จึงต้องเทียบทั้งสองบรรทัด ไม่ใช่ค่าพลังงานอย่างเดียว

ประเภท 2 ไม่มีบรรทัดนี้ แต่ประเภท 3 และ 4 จ่ายค่าความต้องการพลังไฟฟ้าตามกำลังไฟสูงสุดที่โรงงานดึงจากสายในแต่ละเดือน จุดที่ทำให้ TOU ต่างจากเดิมคือ อัตราปกติคิดจากค่าสูงสุดทั้งเดือน ส่วน TOU คิดเฉพาะค่าสูงสุดในช่วง On Peak (กลไกการวัดอยู่ใน ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า (Demand Charge) คืออะไร คิดจากอะไร)

ที่ชั้นแรงดันต่ำ กิจการขนาดกลาง (ประเภท 3) อัตราปกติคิดค่าความต้องการพลังไฟฟ้าที่ 221.50 บาท/kW ขณะที่ TOU คิดที่ 210.00 บาท/kW และคิดเฉพาะช่วง On Peak ผลกับคุณคือ โรงงานที่ดึงไฟสูงสุดนอกช่วง On Peak ได้ประโยชน์จากบรรทัดนี้ ทั้งที่ค่าพลังงาน On Peak แพงกว่า เพราะยอดดึงไฟสูงสุดช่วง Off Peak ไม่ถูกนำมาคิดในอัตรา TOU

ผู้ใช้เดิมประเภท 4 ที่อยู่ TOD ต้องเทียบละเอียดขึ้นอีกขั้น เพราะโครงสร้างคนละแบบ: TOD คิดค่าพลังงานราคาเดียวทุกช่วง แต่ค่าความต้องการพลังไฟฟ้าแยกเป็นช่วง On Peak กับ Partial Peak ส่วน TOU คิดค่าพลังงานแยกช่วง และคิดค่าความต้องการพลังไฟฟ้าเฉพาะ On Peak การย้ายจาก TOD ไป TOU จึงเป็นการสลับว่าบรรทัดไหนแยกช่วง ไม่ใช่แค่ราคาถูกลงหรือแพงขึ้นบรรทัดเดียว

ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า
ค่าใช้จ่ายรายเดือนที่คิดจากกำลังไฟสูงสุดที่โรงงานดึงจากสายในรอบเดือน คนละบรรทัดกับค่าพลังงานที่คิดตามจำนวนหน่วย
Partial Peak
ชื่อช่วงเวลาหนึ่งที่อัตรา TOD ใช้แยกคิดค่าความต้องการพลังไฟฟ้า ต่างจากช่วง On Peak
ขนาดกิจการรายการราคา ชั้นแรงดันต่ำ กฟภ. งวด ก.ย. 2569
ขนาดกลาง (ประเภท 3)อัตราปกติ ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า221.50 บาท/kW
ขนาดกลาง (ประเภท 3)TOU ค่าความต้องการพลังไฟฟ้าช่วง On Peak210.00 บาท/kW
ขนาดใหญ่ (ประเภท 4)อัตรา TOD ค่าพลังงานทุกช่วง3.1751 บาท/หน่วย
ขนาดใหญ่ (ประเภท 4)อัตรา TOD ค่าความต้องการพลังไฟฟ้าช่วง On Peak332.71 บาท/kW
ขนาดใหญ่ (ประเภท 4)อัตรา TOD ค่าความต้องการพลังไฟฟ้าช่วง Partial Peak68.22 บาท/kW
ขนาดใหญ่ (ประเภท 4)TOU ค่าพลังงานช่วง On Peak4.3297 บาท/หน่วย
ขนาดใหญ่ (ประเภท 4)TOU ค่าพลังงานช่วง Off Peak2.6369 บาท/หน่วย
ขนาดใหญ่ (ประเภท 4)TOU ค่าความต้องการพลังไฟฟ้าช่วง On Peak210.00 บาท/kW

สิ่งที่ต้องรู้เกี่ยวกับโรงงานตัวเองก่อนตัดสินใจจึงมีสองคำถาม: หน่วยไฟกองอยู่ช่วงไหนมากกว่า และกำลังไฟพุ่งสูงสุดตอนไหน ถ้าทั้งสองอย่างอยู่นอกช่วง On Peak สองบรรทัดนี้จะไปทางเดียวกัน แต่ถ้าหน่วยไฟอยู่ Off Peak มากขณะที่ยอดพุ่งสูงสุดเกิดในช่วง On Peak สองบรรทัดจะดึงกันคนละทาง และเพราะผู้ใช้เดิมประเภท 3/4 ย้ายแล้วกลับไม่ได้ จึงควรดูทั้งสองบรรทัดจากบิลหลายเดือนก่อนยื่น

อยู่ กฟภ. ต้องเตรียมค่าเลือก TOU เท่าไร

กฟภ. คิดค่าเลือก TOU เป็นเงินจ่ายครั้งเดียว แยกตามชนิดมิเตอร์จริงของคุณ ทุกจำนวนไม่รวม VAT และไม่ใช่ค่าไฟรายเดือน

ค่าเปลี่ยนไม่ได้ซ่อนอยู่ในบิลรายเดือน แต่เป็นค่าบริการเลือกใช้อัตรา TOU ที่จ่ายครั้งเดียวตอนยื่น ตารางค่าบริการของ กฟภ. จำแนกตามชนิดมิเตอร์ เริ่มถือปฏิบัติตั้งแต่ ก.พ. 2569 และทุกจำนวนยังไม่รวม VAT ถ้าไม่แน่ใจว่ามิเตอร์ของคุณเป็นชนิดไหน (แรงต่ำกี่เฟส ประกอบ CT หรือมิเตอร์แรงสูง) ให้ถามการไฟฟ้าในพื้นที่ก่อน อย่าเดาจากขนาดกิจการ

ชนิดมิเตอร์ค่าเลือก TOU ของ กฟภ. จ่ายครั้งเดียว (ไม่รวม VAT)
แรงต่ำ 1 เฟส3,300 บาท
แรงต่ำ 3 เฟส3,750 บาท
ประกอบ CT แรงต่ำ 1 เฟส3,500 บาท
ประกอบ CT แรงต่ำ 3 เฟส3,550 บาท
แรงสูง 22–33 kV4,050 บาท
แรงสูง 69 kV ขึ้นไป19,000 บาท

ข้อควรระวังหนึ่งข้อ: ตารางนี้ไม่ได้แจกแจงว่าใช้กับผู้ใช้ไฟประเภทไหนบ้าง เงื่อนไขการย้ายของผู้ใช้เดิมประเภท 3/4 (3.1 ไป 3.2 หรือ 4.1 ไป 4.2) เขียนไว้เพียงว่าต้องชำระค่าใช้จ่ายตามที่ กฟภ. กำหนด ไม่ระบุว่าเป็นรายการไหนหรือเท่าไร และเงื่อนไขของประเภท 2 ก็เขียนทำนองเดียวกัน ดังนั้นใช้ตารางนี้เป็นตัวตั้งคำถาม แล้วยืนยันกับ กฟภ. ของพื้นที่คุณว่ากรณีของคุณคิดตามรายการนี้หรือไม่ และห้ามบวก VAT เองแล้วถือว่าเป็นยอดที่ต้องจ่าย

อยู่ กฟน. ต้องเตรียมค่าเปลี่ยนเป็น TOU เท่าไร

กฟน. คิดค่าเปลี่ยนเป็น TOU เมื่อไม่เปลี่ยนขนาดเครื่องวัด แยกตามขนาดเครื่องวัด และทุกจำนวนรวม VAT แล้ว เทียบตรง ๆ กับตัวเลขของ กฟภ. ไม่ได้

กฟน. จำแนกค่าเปลี่ยนคนละแบบกับ กฟภ. คือดูที่ขนาดเครื่องวัด (แอมแปร์สำหรับแรงต่ำ และ kVA สำหรับแรงกลาง) ไม่ใช่จำนวนเฟส และตัวเลขที่แสดงเป็นกรณีไม่เปลี่ยนขนาดเครื่องวัด รวม VAT แล้วทุกจำนวน ห้ามบวก VAT ซ้ำ ถ้าการย้ายของคุณต้องเปลี่ยนขนาดเครื่องวัดด้วย ตัวเลขชุดนี้ไม่ครอบคลุม ต้องถาม กฟน. แยกต่างหาก

ขนาดเครื่องวัดค่าเปลี่ยนเป็น TOU ของ กฟน. สำหรับผู้ใช้ไฟประเภท 2 เมื่อไม่เปลี่ยนขนาดเครื่องวัด (รวม VAT แล้ว)
แรงต่ำ ต่ำกว่า 50(150) A3,350 บาท
แรงต่ำ 50(150) A ขึ้นไป4,600 บาท
แรงกลาง 300–15,000 kVA4,600 บาท

เพราะฐาน VAT ต่างกัน (กฟภ. ไม่รวม กฟน. รวมแล้ว) และจำแนกมิเตอร์คนละแบบ จึงอย่าเอาตัวเลขสองการไฟฟ้ามาวางข้างกันแล้วสรุปว่าที่ไหนถูกกว่า คุณอยู่พื้นที่ไหนก็ดูตารางของที่นั่น

เงื่อนไขขั้นตอนของ กฟน. สำหรับผู้ใช้เดิมประเภท 3/4 ที่จะย้าย 3.1 ไป 3.2 หรือ 4.1 ไป 4.2 คือต้องแจ้งความประสงค์และชำระค่าเครื่องวัด TOU ก่อน ส่วนประเภท 2 ของ กฟน. เลือกได้ว่าจะจ่ายค่าเครื่องวัดก่อนหรือจ่ายค่าบริการเครื่องวัดเพิ่มรายเดือน (ความต่างอื่นระหว่างสองการไฟฟ้าอยู่ใน PEA vs MEA อัตราค่าไฟธุรกิจต่างกันหรือไม่) คำถามที่ควรถามการไฟฟ้าก่อนยื่นจึงมีสองข้อ: เครื่องวัดของคุณอยู่ช่องไหนของตาราง และกรณีของคุณต้องเปลี่ยนขนาดเครื่องวัดหรือไม่